Năng lực hiểu biết sức khỏe và chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khỏe ở thanh thiếu niên: Vai trò trung gian của tự hiệu quả

Khảo sát 1425 học sinh 13 tuổi ở Na Uy: năng lực hiểu biết sức khỏe cao hơn đi kèm chất lượng cuộc sống liên quan sức khỏe cao hơn; 30–76% mối liên quan có thể qua tự hiệu quả.

Tóm tắt nghiên cứu Mục tiêu: Nâng cao chất lượng cuộc sống liên quan đến sức khỏe (Health-related quality of life, HRQoL) ở thanh thiếu niên là một mục tiêu y tế công cộng quan trọng. HRQoL có liên quan đến hai yếu tố có thể thay đổi được là năng lực hiểu biết sức khỏe (health literacy) và tự hiệu quả (self-efficacy). Lý thuyết và các nghiên cứu cho rằng những người có năng lực hiểu biết sức khỏe cao hơn có khả năng xử lý các trải nghiệm về sức khỏe tốt hơn, điều này có thể củng cố tự hiệu quả và cải thiện HRQoL. Tuy nhiên, vai trò trung gian của tự hiệu quả trong mối liên quan giữa năng lực hiểu biết sức khỏe và HRQoL còn ít được nghiên cứu. Mục tiêu chung của nghiên cứu này là xem xét mối quan hệ giữa năng lực hiểu biết sức khỏe tự báo cáo và HRQoL, cũng như vai trò trung gian tiềm năng của tự hiệu quả ở các bé trai và bé gái 13 tuổi. Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu sử dụng thiết kế cắt ngang, thực hiện tại trường học. Phương pháp: Dữ liệu tự báo cáo được thu thập từ 1425 học sinh 13 tuổi (tỷ lệ phản hồi 71%) tại 48 trường học ở 19 đô thị trên khắp Na Uy. HRQoL, năng lực hiểu biết sức khỏe và tự hiệu quả lần lượt được đánh giá bằng KIDSCREEN-27, HLSAC và GSE-5. Phân tích trung gian được thực hiện trong khuôn khổ trung gian nhân quả (causal mediation) nhằm ước tính các tác động tiềm năng tổng thể, trực tiếp và gián tiếp lên HRQoL gắn với mức tăng giả định 10 điểm phần trăm trong điểm năng lực hiểu biết sức khỏe, với tự hiệu quả chung là biến trung gian được đề xuất. Kết…