Gợi ý về ngôn ngữ và văn hóa ảnh hưởng đến phản hồi của các mô hình ngôn ngữ lớn đối với những quan điểm về sức khỏe tâm thần gắn với văn hóa

Thử nghiệm trên ChatGPT-4o và DeepSeek-V3: dùng tiếng Anh thay vì tiếng Trung làm tăng mức trầm cảm được đánh giá và khả năng khuyên gặp nhà trị liệu; tác động của bối cảnh Mỹ/Trung Quốc khác nhau giữa hai mô hình.

Tóm tắt nghiên cứu Mục tiêu: Nghiên cứu này kiểm nghiệm bằng thực nghiệm xem gợi ý (prompt) về ngôn ngữ và văn hóa có ảnh hưởng đến các đánh giá và khuyến nghị của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hay không, khi các mô hình được đưa cùng một mô tả về sức khỏe tâm thần. Phương pháp: Chúng tôi tiến hành hai thực nghiệm với thiết kế giai thừa 2 (gợi ý ngôn ngữ: tiếng Trung so với tiếng Anh) x 2 (gợi ý văn hóa: Trung Quốc so với Hoa Kỳ), sử dụng ChatGPT-4o và DeepSeek-V3. Ở mọi điều kiện thực nghiệm, chúng tôi dùng cùng một thông điệp chính, hàm ý về dấu hiệu trầm cảm nhẹ ở một người bạn. Gợi ý ngôn ngữ được thao tác bằng cách trình bày toàn bộ tình huống bằng tiếng Anh hoặc tiếng Trung. Gợi ý văn hóa được thao tác bằng cách nêu rõ rằng phản hồi của LLM cần mô phỏng phản hồi của con người và phù hợp với nền tảng ngôn ngữ và văn hóa của những người sống ở Trung Quốc hoặc Hoa Kỳ. Kết quả: Ở cả điều kiện ChatGPT-4o lẫn DeepSeek-V3, việc dùng tiếng Anh thay vì tiếng Trung làm tăng đáng kể mức độ trầm cảm mà LLM đánh giá ở người bạn, cũng như khả năng LLM khuyên người bạn đó đến gặp nhà trị liệu. Ngoài ra, việc đặt tương tác trong bối cảnh Hoa Kỳ thay vì Trung Quốc làm giảm đánh giá về trầm cảm của ChatGPT-4o, nhưng lại làm tăng đánh giá về trầm cảm và khả năng đưa ra khuyến nghị của DeepSeek-V3. Kết luận: Các đánh giá và khuyến nghị của LLM về một vấn đề sức khỏe tâm thần chịu tác động của các đặc điểm ngôn ngữ - văn hóa (linguacultural) có trong gợi ý. Nghiên cứu này mang tính đổi…