Dịch bệnh ma túy Kush ở Sierra Leone: Hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng, các yếu tố kinh tế - xã hội thúc đẩy và ứng phó của hệ thống y tế

Tóm tắt nghiên cứu Bối cảnh: Kush là một loại ma túy tổng hợp kết hợp cannabinoid và opioid nhóm nitazene. Chất này đã nổi lên thành mối quan ngại lớn về sức khỏe cộng đồng ở Sierra Leone, với tỷ lệ lưu hành và mức độ nghiêm trọng lâm sàng được báo cáo là tăng rõ rệt kể từ khi nó được phát hiện lần đầu. Bài tổng quan này xem xét các hậu quả sức khỏe của việc sử dụng Kush, các yếu tố kinh tế - xã hội và cấu trúc làm nền tảng cho sự lan rộng của nó, cũng như mức độ đầy đủ của các ứng phó từ hệ thống y tế và chính sách trong khu vực lưu vực sông Mano. Phương pháp: Một tổng quan tường thuật (narrative review) được thực hiện bằng các tìm kiếm có cấu trúc trên PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science và Google Scholar (2016-2025). Tài liệu xám (grey literature), gồm các văn bản chính sách của chính phủ, báo cáo của các tổ chức quốc tế, ấn phẩm của xã hội dân sự và các nguồn truyền thông đáng tin cậy, cũng được rà soát một cách có hệ thống. Các nguồn đủ điều kiện là những nguồn đề cập đến Kush hoặc việc sử dụng các loại ma túy tổng hợp liên quan ở Sierra Leone và tiểu vùng Tây Phi rộng hơn, với trọng tâm là kết cục sức khỏe, các yếu tố quyết định kinh tế - xã hội, năng lực của hệ thống y tế và các ứng phó chính sách. Kết quả: Kush có độc tính khó dự đoán và khả năng gây lệ thuộc cao, với các mối liên quan đã được ghi nhận gồm rối loạn tâm thần cấp tính (psychosis), suy giảm nhận thức, bệnh tật nghiêm trọng và tỷ lệ tử vong ngày càng tăng. Các hệ thống giám sát yếu kém có khả năng…