Lệch múi giờ ngay tại nhà: khi cuối tuần làm đảo nhịp sinh học

Ngủ muộn, dậy trễ vào cuối tuần có thể khiến sáng thứ Hai nặng nề như vừa bay qua nhiều múi giờ. Cùng tìm hiểu vì sao và vài cách nhẹ nhàng để giữ nhịp.

Bạn có từng thấy sáng thứ Hai mệt rã rời dù cuối tuần đã ngủ rất nhiều? Có thể nguyên nhân không nằm ở số giờ ngủ, mà ở chỗ giờ ngủ của bạn đã dịch đi so với nhịp sinh học của cơ thể. Nhịp sinh học là gì, nói ngắn gọn Cơ thể có một "đồng hồ nội tại" chu kỳ khoảng một ngày. Đồng hồ này góp phần điều hòa cơn buồn ngủ, sự tỉnh táo, nhiệt độ cơ thể, cảm giác đói và cả tâm trạng trong ngày. Nó không chạy tách biệt khỏi môi trường mà liên tục được "chỉnh giờ" bởi các tín hiệu bên ngoài. Tín hiệu mạnh nhất là ánh sáng, kế đến là giờ ăn, giờ vận động và giờ sinh hoạt xã hội. "Lệch múi giờ xã hội" là gì? Trong tuần, nhiều người dậy sớm vì đi học, đi làm. Đến cuối tuần, ta thức khuya hơn và ngủ nướng để bù. Nếu giờ ngủ và giờ dậy dịch muộn đi nhiều, đồng hồ sinh học cũng dịch theo. Đến tối Chủ nhật, cơ thể chưa thấy buồn ngủ, nhưng sáng thứ Hai lại phải dậy sớm. Cảm giác này na ná như vừa đổi múi giờ sau một chuyến bay, dù bạn chưa rời khỏi nhà. Người ta thường gọi hiện tượng này là "lệch múi giờ xã hội". Mỗi người cũng có "kiểu giờ" tự nhiên khác nhau: người quen dậy sớm, người quen thức khuya. Điều này phụ thuộc một phần vào cơ địa và thay đổi theo tuổi. Vì vậy, nếu bạn là người tối muộn mới tỉnh táo, đó không phải là lười hay thiếu kỷ luật. Chỉ là lịch sinh hoạt của bạn đang va vào nhịp riêng của cơ thể. Ánh sáng: chiếc nút chỉnh giờ dễ dùng nhất Ánh sáng ban ngày, nhất là buổi sáng, giúp báo cho cơ thể biết "một ngày đã bắt đầu". Ngược lại, ánh sáng mạnh vào buổi tối có thể làm…