Giọng nói trong đầu luôn chê bạn: hiểu và làm quen lại với nó

"Sao mình dở thế." "Lại làm hỏng rồi." "Người khác làm được, sao mình không?" Nếu những câu như vậy hay vang lên trong đầu bạn, bạn không đơn độc. Rất nhiều người có một tiếng nói phê phán bên trong, thường rõ nhất khi ta mệt, căng thẳng hoặc vừa mắc lỗi. Tiếng nói ấy từ đâu ra? Giọng chê bai này thường không tự nhiên xuất hiện. Nó có thể được hình thành từ những lời nhận xét ta nghe thuở nhỏ, từ kỳ vọng của gia đình, trường lớp, từ việc so sánh với người khác trên mạng xã hội, hoặc từ những trải nghiệm bị chê cười, bị làm xấu hổ. Điều đáng để ý là nhiều khi nó có ý "tốt" theo cách vụng về. Nó muốn bảo vệ ta khỏi sự thất bại, khỏi bị người khác đánh giá, hoặc thúc ta cố gắng hơn. Chỉ là cách nói của nó quá nặng nề, và hiếm khi mang lại cảm giác an toàn. Vì sao chê mình mãi lại không giúp được nhiều? Ta dễ tin rằng nếu nghiêm khắc với bản thân, ta sẽ tiến bộ nhanh hơn. Nhưng trong thực tế, bị chê liên tục thường khiến ta sợ sai, né tránh việc mới, trì hoãn hoặc đứng im vì sợ không đủ tốt. Một môi trường đầy chỉ trích, kể cả khi "môi trường" ấy nằm trong đầu mình, hiếm khi là nơi dễ học hỏi. Phản hồi trung thực và sự công kích cũng khác nhau: - Phản hồi hữu ích thường cụ thể, nói về một hành động và gợi ra bước tiếp theo. Ví dụ: "Bài thuyết trình hôm nay hơi vội, lần sau mình sẽ tập trước một lượt." - Sự công kích thường chung chung, nhắm vào con người mình. Ví dụ: "Mình vô dụng, chẳng làm được gì ra hồn." Ba bước nhỏ khi giọng chê bai lên tiếng Bạn không cần ép nó im lặng…